Komornik to funkcjonariusz publiczny, który wykonuje orzeczenia sądowe w sprawach cywilnych. Jego zadaniem jest egzekwowanie należności na rzecz wierzycieli oraz przeprowadzanie czynności związanych z zabezpieczeniem roszczeń. Wiele osób kojarzy komornika wyłącznie z egzekucją długów, jednak jego rola jest znacznie szersza i obejmuje również inne aspekty prawne. W tym artykule przybliżymy, w jakich sytuacjach komornik może pomóc, jakie ma uprawnienia oraz jakie prawa przysługują dłużnikom i wierzycielom.
1. Egzekucja długów
Najbardziej znana funkcja komornika to egzekucja długów na podstawie tytułu wykonawczego. Może on prowadzić egzekucję z różnych składników majątku dłużnika, takich jak:
- wynagrodzenie za pracę,
- rachunki bankowe,
- nieruchomości,
- ruchomości (np. samochody, sprzęt elektroniczny),
- wierzytelności (np. należności z faktur). Komornik działa na wniosek wierzyciela i zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
2. Poszukiwanie majątku dłużnika
Często dłużnicy ukrywają swój majątek, aby uniknąć egzekucji. Komornik ma jednak prawo do prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia majątku dłużnika. Może zwrócić się do różnych instytucji, takich jak banki, ZUS, US, CEIDG czy KRS, w celu uzyskania informacji o stanie majątkowym dłużnika.
3. Licytacje komornicze
Komornik organizuje publiczne licytacje nieruchomości i ruchomości zajętych w toku egzekucji. Dla wielu osób to okazja do zakupu mienia po atrakcyjnej cenie. Licytacje są jawne i mogą w nich uczestniczyć wszyscy zainteresowani, z wyjątkiem dłużnika.
4. Zabezpieczenie roszczeń
Na wniosek wierzyciela komornik może zabezpieczyć roszczenie przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy w sądzie. Przykładem może być zajęcie konta bankowego lub majątku dłużnika, aby uniemożliwić mu ich wyzbycie się przed wydaniem wyroku.
5. Doręczanie korespondencji sądowej
Komornik ma również uprawnienia do doręczania pism sądowych, zwłaszcza gdy dłużnik unika odbioru korespondencji. Doręczenie przez komornika ma moc prawną i oznacza, że adresat został skutecznie poinformowany o danym postępowaniu.
6. Opróżnianie lokali i eksmisje
W przypadku prawomocnych wyroków sądowych komornik może przeprowadzić eksmisję lokatorów z nieruchomości. Proces ten odbywa się zgodnie z przepisami prawa i, jeśli dłużnikowi przysługuje lokal socjalny, eksmisja nie może być przeprowadzona bez zapewnienia mu odpowiedniego lokum.
7. Sprawy alimentacyjne
Komornik może pomóc w egzekucji alimentów, jeśli dłużnik uchyla się od obowiązku ich płacenia. W takich przypadkach egzekucja może obejmować wynagrodzenie za pracę, rachunki bankowe, a nawet majątek dłużnika.
8. Współpraca z dłużnikiem – czy komornik może pomóc?
Wielu dłużników obawia się kontaktu z komornikiem, jednak w rzeczywistości komornik nie działa przeciwko nim, lecz zgodnie z prawem i na rzecz wierzyciela. Warto wiedzieć, że dłużnik może podjąć negocjacje dotyczące spłaty zadłużenia, np. poprzez rozłożenie go na raty. Niektóre kancelarie komornicze umożliwiają takie rozwiązania w porozumieniu z wierzycielem.
9. Prawa dłużnika i wierzyciela
Wierzyciel ma prawo żądać od komornika podjęcia działań egzekucyjnych, ale dłużnik również posiada swoje prawa, m.in.:
- możliwość wniesienia skargi na czynności komornika,
- prawo do zachowania określonych środków do życia (np. kwoty wolnej od zajęcia),
- możliwość odwołania się do sądu w przypadku bezprawnych działań.